Η λατρεία του Μελάμποδα στα Αιγόσθενα

Στην πύλη των Αιγοσθένων, εκεί όπου άλλοτε περνούσαν οι αρχαίοι φρουροί και οι πολίτες, αρχίζει ακόμη και σήμερα το πέρασμα προς έναν τόπο βαθιά χαραγμένο στον χρόνο. Πίσω από τα ισχυρά τείχη ξεδιπλώνεται η ιστορία ενός από τα σημαντικότερα οχυρά της αρχαιότητας.

Το φρούριο των Αιγοσθένων, αγέρωχο πάνω από τον όρμο του Κορινθιακού κόλπου, χτίστηκε στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα π.χ. και συγκαταλέγεται σήμερα ανάμεσα στα πιο καλοδιατηρημένα αρχαία φρούρια του ελλαδικού χώρου. Το οχυρωματικό του σύνολο περιλάμβανε την ακρόπολη και την κάτω πόλη, η οποία προστατευόταν από ισχυρά μακρά τείχη που κατηφόριζαν έως τη θάλασσα, εξασφαλίζοντας άμεση σύνδεση με το λιμάνι. Η ακρόπολη, ορθογώνια σε κάτοψη, δέσποζε στο τοπίο και συνδεόταν επίσης με το λιμάνι μέσω μακρών τειχών. Από αυτά σώζεται σήμερα το βόρειο, εντυπωσιακό για την έκταση και τη διατήρησή του, με επτά πύργους και δύο πύλες.

Στα Αιγόσθενα διασώζεται η μνήμη μιας αρχαίας και ιδιότυπης λατρείας. Είναι η λατρεία του Μελάμποδα, του μάντη και θεραπευτή, μιας μορφής που κινείται στα όρια του ανθρώπινου και του θεϊκού, ανάμεσα στη γνώση, τη σιωπή και τη θεραπεία. Η αρχαιολογική έρευνα τοποθετεί το ιερό του όχι ψηλά στην Ακρόπολη, εκεί όπου σήμερα δεσπόζουν οι περίφημοι Πύργοι, αλλά χαμηλότερα, στην Κάτω Πόλη, μέσα στον χώρο που ορίζουν τα Μακρά Τείχη.

Εκεί, όπου η ζωή της αρχαίας πόλης χτυπούσε πιο κοντά στον παλμό των ανθρώπων, ίσως βρισκόταν και το Μαντείο του Μελάμποδα. Παρόλο που η ακριβής θέση του δεν έχει ταυτιστεί με βεβαιότητα, ίσως το σημείο θα μπορούσε να είναι η περιοχή όπου σήμερα σώζονται τα ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 5ου αιώνα, η οποία ήταν κτισμένη με αρχαίο οικοδομικό υλικό (μάλιστα στη νεότερη μικρότερη εκκλησία του 11ου αιώνα, η οποία χτίστηκε πάνω στα ερείπια της προηγούμενης με το ίδιο αρχαίο υλικό, μπορούμε σήμερα να διακρίνουμε εντοιχισμένες αρχαίες ενεπίγραφες στήλες, μέρη κιόνων και άλλα αρχιτεκτονικά στοιχεία).

https://video.wixstatic.com/video/43c431_0efffcdea1314bca924a9e73c91da170/720p/mp4/file.mp4

Κατά την περίοδο της Ύστερης Αρχαιότητας ήταν σύνηθες φαινόμενο να χτίζονται εκκλησίες στην θέση, και από τα ερείπια, αρχαίων ναών. Είναι μια εύλογη υπόθεση λοιπόν ότι ίσως το ιερό του Μελάμποδα να βρισκόταν εκεί. Την ύπαρξη αυτού του ιερού επιβεβαιώνει και ο Παυσανίας, ο ακούραστος περιηγητής της αρχαιότητας. Στο έργο του Ελλάδος Περιήγησις αναφέρει ότι στα Αιγόσθενα υπήρχε ιερό του Μελάμποδα, γιου του Αμυθάονα, καθώς και μια ανδρική μορφή, όχι μεγάλου μεγέθους, σκαλισμένη πάνω σε στήλη. Οι κάτοικοι, μας λέει, πρόσφεραν κάθε χρόνο θυσίες προς τιμήν του και τελούσαν γιορτή αφιερωμένη στο όνομά του. Κι όμως, παρά τη μαντική του φύση, ο Μελάμποδας δεν έδινε χρησμούς, ούτε με όνειρα, ούτε με κάποιον άλλο τρόπο. Ίσως αυτή ακριβώς η σιωπή να ήταν το βαθύτερο μυστήριό του.

Σήμερα, το ιερό του Μελάμποδα στα Αιγόσθενα παραμένει ένας τόπος μνήμης, αφήνοντας τον επισκέπτη ανάμεσα στη γνώση και την υπόθεση, εκεί όπου συνήθως γεννιέται ο μύθος...

Το άρθρο γράφτηκε από την Angela Dickinson.

Η Angela έχει σπουδάσει Ιστορία και Αρχαιολογία και είναι συγγραφέας περιεχομένου.

Ακολουθήστε την στο Instagram στο Facebook και στο Youtube.